MARINE-OFFICIEREN UIT DE REGIO IN DE 19E EN 20E EEUW

 

 

Alblasserdam

 

Dirk Hollander werd te Alblasserdam geboren op 23 juli 1856 en ging in 1871 de opleiding tot machinist volgen.

Hij is slechts korte tijd in marinedienst geweest.

Op 21 juni 1875 werd hij leerling-machinist 1e klasse; al op 6 februari 1877 kreeg hij in Nederlands Oost Indië eervol ontslag. Hij is daar ook gebleven en overleed op 20 januari 1894 te Mangoenredjo op West-Java.

 

Dirk Christiaan Marie Hetterschij kwam op 18 juni 1891 ter wereld en ging in 1910 naar het K.I.M. te Den Helder. Nadat hij op 26 januari 1911 dit instituut als adelborst 2e klasse met eervol ontslag verliet keerde hij er in september van dat jaar terug en werd op 6 augustus 1914 adelborst1e klasse. Vervolgens werd hij luitenant-ter zee der 3e klasse op 16 januari 1915 , luitenant-ter zee der 2e klasse op 6 augustus 1916 en luitenant-ter zee der 1e klasse op 6 augustus 1924.

Hij ontving het mobilisatiekruis, was officier in de orde van Oranje-Nassau, kreeg de medaille voor zijn tocht tussen 14 november 1934 en 11 juni 1935 als commandant van de onderzeeboot KVIII, de De Ruytermedaille in goud en was commandeur in de orde van Leopold II van België.

Op 25 maart 1947werd hij schout-bij-nacht.

Hetterschij is op 4 september 1948 te Rhenen overleden.

 

 

Jan Izak van Heiningen werd geboren op 23 augustus 1923 en ging als oorlogsvrijwilliger naar het Koninklijk Instituut voor de Marine "Enys House "te Penryn bij Falmouth (Cornwall) in Engeland de opleiding tot marineofficier volgen.

De adelborsten die deze tweede cursus volgden- en Van Heiningen behoorde tot deze groep- werden op 1 april 1946 adelborst 1e klasse K.M.R.(= Koninklijke Marine Reserve)

Drie jaar later werd hij luitenant-ter zee der tweede klasse, waarna hij op 1 juni 1950 eervol ontslag kreeg.

Wat er verder van hem geworden is, is mij niet bekend.

 

Dirk Leendert van der Brugge werd op 21 juni 1922 geboren en volgde vanaf 16 mei 1946 de spoedcursus tot marineofficier aan het K.I.M. te Den Helder. Op 1 januari 1948 werd hij adelborst 1e klasse. Elf jaar later, op 1 januari 1959, bereikte hij de rang van luitenant-ter zee der 1e klasse waarna hij op 1 januari 1961 eervol ontslag kreeg. Per die zelfde datum werd hij luitenant-ter zee der 1e klasse K.M.R.

Op 1 oktober 1967 verliet hij de marine definitief met eervol ontslag.

Tijdens zijn diensttijd ontving hij een aantal onderscheidingen en wel het Kruis voor Recht en Vrijheid( ingesteld op 23 juli 1951), de Medal of Freedom(U.S.A.), Kings Commandation for brave conduct, with silver laurel leaf emblems(U.K.), de United Nations Service Medal, de Koreaanse presidential unit citation en het onderscheidingsteken voor 15 jaar trouwe dienst.

 

Brandwijk

 

Anthonie Bons werd op 29 oktober 1925 geboren. In 1946 ging hij de opleiding tot officier bij het korps mariniers volgen.

Op 1 januari 1948 werd hij 2e luitenant der mariniers om zijn loopbaan bij de Koninklijke Marine af te sluiten als kolonel der mariniers met ingang van 1 januari 1972.

Op 1 november 1975 volgde eervol ontslag.

 

Giessendam

 

Bastiaan Eenhoorn werd op 20 december 1860 geboren en begon in 1875 aan zijn opleiding te Hellevoetsluis, welke afgerond werd op 1 februari 1879 toen hij machinist 3e klasse werd. Op 1 november 1896 bereikte hij de rang van hoofdmachinist 2e klasse om ten slotte op 1 april 1904 hoofdmachinist 1e klasse te worden waarna hij op 16 juni 1908 met pensioen ging.

Voor zijn deelname aan de Atjeh-oorlog ontving hij het ereteken voor belangrijke krijgsverrichtingen.

Zijn zoon Cornelis Breur Eenhoorn ( Brielle, 1888-Hilversum, 1943) heeft als hoofdofficier marinestoomvaartdienst 1e klasse eveneens de marine gediend.

Dat geldt ook voor zijn,oom de in 1885 te Brielle geboren hoofd marinestoomvaartdienst 2e klasse Leendert Willem Zaayer.

 

Jan de Groot, ook een Giessendammer, werd daar geboren op 9 januari 1877. Ook hij ging te Hellevoetsluis de opleiding tot machinist volgen en wel in 1894. Op 16 april 1901 werd hij machinist 2e klasse en verliet op 1 maart 1905 de marine met pensioen.

Hij overleed in zijn geboorte-/woonplaats op 29 juni 1938.

 

Groot-Ammers

 

Dirk Brouwer werd op 13 oktober 1894 en ging naar de Marine-Machinistenschool te Dordrecht.

Op 16 augustus 1919 werd hij officier machinist 3e klasse en kreeg op 11 november van dat jaar eervol ontslag. Hij keerde echter naar de marine terug en werd op 16 augustus 1922 officier machinist 2e klasse en vervolgens op 24 augustus 1924 officier marinestoomvaartdienst 2e klasse.

Uiteindelijk bereikte hij op 1 maart 1951 de rang van kapitein-ter zee van de Technische Dienst. Tegelijkertijd ging hij met pensioen.

Brouwer werd onderscheiden met het oorlogsherinneringskruis met 1 gesp en ontving het ereteken voor orde en vrede.

Hij stierf te Gouda op 13 december 1948.

 

Hardinxveld

 

Pieter Visser ging in 1899 naar de Marine-Machinistenschool te hellevoetsluis. Op 24 maart 1883 was hij te Hardinxveld geboren.

Op 1 april 1904 werd hij adjunct-machinist, op 16 augustus 1912 hoofdmachinist, waarna korte tijd later, op 11 november 1912, eervol ontslag volgde.

Hij was drager van het ereteken voor bijzondere krijgsverrichtingen Zuid-Celebes(1905-1908) en overleed te Sliedrecht op 2 april 1968.

 

Heukelum

 

Hendrik Jan Bernhard Johannes Knake werd op geboren op 28 februari 1920.

Zijn ouders waren Johannes Knake, geboren op 29 januari 1882 te Hummelo en Keppel, van beroep hoofdonderwijzer, wonend in de Gasthuisstraat A86 en Sara Neeltje Posthuma, geboren te Sliedrecht op 28 mei 1883. De familie Knake kwam op 12 oktober 1912 wonen, respectievelijk afkomstig uit Arnhem en Angerlo(Gld.).

Hij begon zijn loopbaan als matroos-zeemiliciën in 1945 aan "Enys House'in Engeland.

Op 1 september van dat jaar werd bij adelborst 1e klasse K.M.R. Tien jaar later, op 1 januari 1955, was hij opgeklommen tot luitenant-ter zee der 2e klasse oudste categorie K.M.R. Weer ruim 10 jaar later, op 1 oktober 1965 kreeg hij eervol ontslag.

Hij kreeg tijdens zijn diensttijd een aantal onderscheidingen en wel het oorlogsherinneringskruis 1940-1945 met 1 gesp en het ereteken voor orde en vrede met 2 gespen. Daarnaast werd hij ridder 2e klasse in de Zwaardorde van Zweden.

Op 23 september 1980 is hij te Amsterdam overleden.

 

Leerdam

 

Jan Bastiaan de Groot werd op 16 september 1915 geboren en ging in 1934 naar het K.I.M.

Op 15 augustus 1936 werd hij officier van administratie der 3e klasse; twee jaar later, op 15 augustu 1938, werd hij officier van administratie der 2e klasse.

In 1942 maakte hij deel uit van de bemanning van Hr.Ms. Torpedobootjager "Isaac Sweers " Dit schip werd op 13 november 1942 tijdens de geallieerde landingsoperatie "Torch "bij Algiers door de Duitse onderzeeboot "U 431 "getorpedeerd, waarbij de " Isaac Sweers "tot zinken werd gebracht en Jan Bastiaan de Groot omkwam.

Hij was drager van het oorlogsherinneringskruis 1940-1945 met twee gespen.

 

Jetze Hendrikus Janzen kwam op 21 februari 1923 ter wereld en heeft de spoedopleiding met ingang van 16 mei 1946 aan het K.I.M. te Den Helder gevolgd.

Op 1 mei 1948 werd hij adelborst van administratie 1e klasse en op 1 maart 1959 luitenant-ter zee van administratie der 1e klasse.

Na meer dan 25 dienstjaren verliet hij op 1 mei 1973 de marine met eervol ontslag.

Tijdens zijn diensttijd ontving hij het ereteken voor orde en vrede.

 

Nieuwland

 

Cornelis Wiegel werd geboren op 26 augustus 1921.

In 1938 ging hij naar het K.I.M. te den Helder.

Tussen 1942 en 1945 was hij in Duitse krijgsgevangenschap. Op 1 augustus 1945 kreeg hij als korporaal adelborst van de zeedienst eervol ontslag en werd hij per die zelfde datum adelborst 1e klasse.K.M.R. van speciale diensten tijdelijk verband. Van 1 augustus 1945 tot 15 september 1947 was hij in actieve dienst. Op 1 januari 1955 werd hij luitenant-ter zee van speciale diensten 2e klasse oudste categorie K.M.R.

Ten slotte ging hij per 1 oktober 1966 na meer dan 20 dienstjaren met eervol ontslag.

 

Johan Antonie Wiegel is een jongere broer van Cornelis en werd op 20 januari 1927 geboren.

In 1946 ging hij naar het K.I.M. de driejarige opleiding tot marineofficier volgen.

Op 1 september 1949 werd hij adelborst 1e klasse, op 1 februari 1960 luitenent-ter zee der 1e klasse. Eervol ontslag kreeg hij op 1 juli 1969. Per die zelfde datum werd hij luitenant-ter zee der 1e klasse K.M.R., waarna op 1 oktober 1972 eervol ontslag volgde na meer dan 20 dienstjaren.

Hij werd onderscheiden met het kruis voor recht en vrijheid, de United Nations Service Medal en de Koreaanse presidential unit citation.

 

Noordeloos

 

Albert Jansen werd geboren op 15 mei 1919 en ging in 1936 naar het K.I.M. om de opleiding tot officier machinist te gaan volgen.

Op 12 augustus 1939 werd hij officier marinestoomvaartdienst der 3e klasse. Precies 2 jaar later, op 12 augustus 1941, werd hij officier marinestoomvaartdienst der 2e klasse.

Tijdens de slag in de Java Zee op 27 februari 1942 sneuvelde hij en ging met Hr.Mr. kruiser "De Ruyter" ten onder. Zoals bekend liet ook schout-bij-nacht Karel Doorman hierbij het leven.

Albert Jansen werd onderscheiden met het oorlogsherrineringskruis met 1 gesp en ontving postuum het bronzen kruis.

 

Pieter Wigbold Jansen was een jongere broer van Albert Jansen en kwam op 23 augustus 1920 ter wereld.

Ook hij ging naar het K.I.M.in 1938.

Te Soerabaja werd hij op 1 juli 1941 luitenant-ter zee der 3e klasse en sneuvelde, evenals zijn broer. Hij liet het leven echter aan boord van de kruiser Hr.Ms. "Java " ook op 27 februari 1942 tijdens de slag in de Javazee, toen het Gealllieerd eskader onder schout-bij-nacht Karel Doorman ten onder ging tegen een Japanse overmacht.

Hij werd onderscheiden met het oorlogsherineringskruis met 2 gespen.

De ouders van de beide broers waren Albert Jansen, geboren op 29 mei 1883 te Harderwijk en Johanna Barentina van Meekeren, geboren te Amsterdam op 3 november 1883.

Albert Jansen sr. was arts en woonde op huisnummer 113. Hij kwam op 7 september 1911 uit Utrecht; zijn vrouw op 17 oktober 1917 uit Amsterdam.

Behalve Albert en Pieter Wigbold werd er op 27 mei 1923 nog een zoon geboren luisterend naar de naam Johan.

Op 4 oktober 1924 vertrok het doktersgezin naar De Bilt.

 

Sliedrecht

 

Johannes Antonie Pieter van der Hoeven kwam op 17 mei 1861 te Sliedrecht ter wereld en volgde vanaf 1878 de machinistenopleiding te Hellevoetsluis.

Slechts korte tijd was hij in marinedienst.

Op 1 november 1883 werd hij machinist 3e klasse, al op 15 juni 1883 ging hij met eervol ontslag.

Hij was drager van het ereteken voor belangrijke krijgsverrichtingen in de Atjeh-oorlog en overleed te Den Haag op 3 juni 1937.

 

Niels van Houwelingen werd geboren op 9 mei 1868 en ging eveneens naar Hellevoetsluis.

Een prachtige loopbaan bij de marine zou volgen.

Op 1 januari 1891 werd hij machinist 3e klasse, op 1 augustus 1901 hoofdmachinist 2e klasse. Vervolgens bereikte hij op 1 april 1904 de rang van hoofdmachinist 1e klasse op 16 september 1906 die van officier machinist 2e klasse en ten slotte op 1 augustus 1912 die van officier machinist 1e klasse.

Pensioen volgde op 1 augustus 1918. Van Houwelingen was drager van het Lombokkruis en stierf de Den Haag op 31 juli 1937.

 

Dirk Martinus Bot kwam eveneens te Sliedrecht ter wereld, op 1 november 1882.

In 1899 ging hij de opleiding tot officier machinist volgen.

Achtereenvolgens werd hij adjunct-machinist op 1 april 1904, hoofdmachinist op 16 augustus 1912, officier machinist 3e klasse op 16 januari 1915, officier machinist 2e klasse op 17 augustus 1916, officier marinestoomvaartdienst 2e klasse op 5 april 1923 en kort daarna, op 30 juni 1923, officier marinestoomvaartdienst 1e klasse.

Met ingang van 16 juli 1927 volgde pensioen.

Hij ontving gedurende zijn diensttijd de eretekenen voor belangrijke krijgsverrichtingen te Zuid-Celebes(1905-1908) en de Kleine Soenda-eilanden(1905-1909).

Dirk Martinus Bot is op 18 maart 1955 te Den Haag overleden.

 

Werkendam

 

Abraham Johannes Kerkhoff werd geboren op 15 februari 1845.

Vanaf 1860 volgde hij de opleiding tot machinist aan de Marine-Machinistenschool te Hellevoetsluis.

Op 1 mei 1865 werd hij machinist 3e klasse, op 1 december 1873 machinist 1e klasse. Drie jaar later, op 23 december 1876, is hij te Soerabaja overleden op de jeugdige leeftijd van slechts 31 jaar.

 

Woudrichem

 

Cornelis van Helden, geboren op 10 juli 1847, ging in 1866 naar Hellevoetsluis.

Machinist 3e klasse werd hij op 1 januari 1870, machinist 2e klasse op 1 april 1873.

Vijf jaar later, op 31 maart 1878, verliet hij de marine met eervol ontslag.

Over zijn verdere leven is mij niets bekend.

Wel kan ik nog meedelen, dat hij het ereteken voor belangrijke krijgsverrichtingen tijden de Atjeh-oorlog ontving.

 

@

Tenslotte

 

Een domineeszoon uit Wijngaarden werd marineofficier.

Joannes Jacobus Quéré werd op 20 september 1904 geboren.

Zijn vader, ds. Okke Johannes Quéré(1878-1966) kwam als kandidaat naar Wijngaarden. Hij was de opvolger van ds. N.C. Bakker(1868-1943).

Ds. Quéré kwam na vijf jaar predikantschap tot de conclusie dat hij niet geschikt was voor het ambt van dienaar des woords. Hij was zeer geleerd, maar bezat geen preekgaven.

Op 1 november 1906 legde hij zijn ambt neer. Daarna doceerde hij Grieks en Latijn aan een gymnasium in Utrecht.

Korte tijd later- op 28 april 1907- werd kandidaat Arie van der Kooy(1874-1958) als predikant te Wijngaarden bevestigd.

Tot zover iets over de vader. Maar dit artikel gaat niet over predikanten maar over marineofficieren.

Joannes Jacobus ging in 1923 naar het K.I.M. te Den Helder.

Op 18 augustus 1926 werd hij luitenant-ter zee der 3e klasse. In 1941 was hij inmiddels opgeklommen tot luitenant-ter zee der 1e klasse. In deze rang maakte hij de Tweede Wereldoorlog mee. Op een foto, genomen tussen augustus en medio november 1941, zien we hem met enkele andere marineofficieren, gebogen over stafkaarten in de Stafkamer van de commandant der marine te Soerabaja.

Hij was ridder in de orde van Oranje-Nassau en officier in de orde van de Kroon van Italië. Daarnaast was hij drager van het oorlogsherinneringskruis 1940-1945 met 2 gespen en van de medaille van de Nederlandse Sportfederatie in zilver.

Na op 1 maart 1947 te zijn bevorderd tot kapitein-luitenant ter zee ging hij op 1 juni 1948 na meer dan 20 dienstjaren met pensioen.

Hij heeft naast de studie voor marineofficier ook de studie voor meester in de rechten voltooid.

Op 5 november 1998 is hij te Wassenaar op de hoge leeftijd van 94 jaar overleden.

.

Joannes Jacobus Quéré was een oom van kapitein-ter zee Jean Jacques Paul Quéré, geboren te Maartensdijk op 20 september 1938.

 

@

Bas van Beuzekom, 2010